Vriendinnen.be

Psychologe Doeschka Anschutz (28) ondervroeg voor haar proefschrift 500 kinderen en voerde experimenten uit bij 120 kinderen om de invloed van het slankheidsideaal in de media en van voedingsreclames op hen te onderzoeken.

Eerste opmerkelijke conclusie: kinderen van moeders die veel bezig zijn met hun gewicht, zijn geneigd dat lijngedrag over te nemen. 'Eén op de vijf kinderen die we ondervroegen zei dat mama lijnde. Vijf procent van de kinderen tussen 7 en 10 jaar met een perfect normaal gewicht gaf aan dat hun mama hen actief aanmoedigde om zelf te lijnen. Daardoor gingen ze ook zelf lijnen, en voelden ze zich slecht over hun lijf', vertelt Anschutz.

Een van de mogelijk oorzaken is dat mama als rolmodel functioneert, terwijl ze het kind het idee geeft dat hij of zij dunner moet zijn. 'Opvallend is dat dat zowel voor jongens als meisjes geldt.'

Jongens snacken meer

Het tweede wat Anschutz onderzocht, was de impact van snoepreclames op jonge kinderen van 8 tot 12. 'Jongens gingen tijdens voedselreclames opvallend meer snacken. Dat komt omdat ze impulsiever zijn dan meisjes en minder zelfcontrole hebben. Maar ook omdat meisjes vaak al op heel jonge leeftijd met lijnen bezig en weten dat het niet goed is om snacks te eten als je niet dik wilt worden', zegt Anschutz. 'Reclames zijn ook vaak gericht op jongens: mannelijke acteurs, mannenstem als voice over. We adviseren dan ook om jongens niet te veel reclame te laten kijken en om ze geen snacks te laten eten voor de tv.'

Anschutz ontdekte ook dat kinderen met een moeder die hen actief aanmoedigt op hun gewicht te letten, net méér eten wanneer ze voedselreclames zien - vooral wanneer het gaat om light producten. 'Te zeer de nadruk leggen op minder snacken kan dus averechts werken', zegt Anschutz. 'Reclames voor light producten kunnen juist het idee geven dat eten is toegestaan, omdat deze light versies bijdragen aan een mager dieet, waardoor ze nog meer gaan eten.'

Ook tv-programma's beïnvloeden in belangrijke mate uiterlijk en gewicht. 'Jonge meisjes van 7 tot 9 jaar, die veel naar soaps en muziekprogramma's kijken waarin slank de norm is, vinden het belangrijk zelf ook dun te zijn. Ze zijn ontevredener over hun eigen lichaam en lijnen ook vaker dan jonge meisjes die naar neutrale programma's kijken, zoals bijvoorbeeld een jeugdjournaal.'

Volwassenenprogramma's waarin slank zijn expliciet de norm is, zoals Benelux next top model of Extreme makeover, maken vooral de iets oudere meisjes van 11 tot 12 jaar ongelukkig met hun uiterlijk. 'Meisjes die de adolescentie naderen zijn sowieso onzekerder over hun eigen lichaam en daarom gevoeliger voor het slankheidsideaal dat hun via de media wordt opgedrongen.' Ouders laten hun kinderen dus best niet te vaak naar dat soort programma's kijken. 'Het zijn programma's voor volwassenen. Op kinderen die dat nog niet kunnen plaatsen werkt het vaak negatief.'

Tekenfilms

Maar zelfs jonge meisjes worden al beïnvloed. Anschutz liet meisjes van 6 tot 8 jaar kijken naar tekenfilms als Kim possible of Totally spies, waarin de hoofdpersonen een zeer onrealistisch slank figuur hebben. Meisjes die gevoelig waren voor het slankheidsideaal omdat hun moeder daar de nadruk op legt, voelden zich beter na het zien van de tekenfilm. 'Ze krijgen een positief gevoel omdat ze naar iets kijken dat ze mooi vinden. En dat is niet goed', zegt Anschutz. 'Deze meisjes maken zich een ideaalbeeld eigen dat niet realistisch is. En dat kan op lange termijn slecht uitpakken: zij vormen een risicogroep voor eetstoornissen.'

De blootstelling aan dit soort programma's wegnemen, is bijna onmogelijk, maar Anschutz pleit voor meer begeleiding. 'Zowel bij de ouders als op school moeten kinderen bewust gemaakt worden van het onrealistische van dat ideaalbeeld.'

Geschreven door Conny D..